Co grozi za jazdę po zatrzymaniu prawa jazdy?

Jazda po zatrzymaniu prawa jazdy może skończyć się nie tylko wysoką grzywną, ale nawet odpowiedzialnością karną i zakazem prowadzenia pojazdów. Sprawdźcie szczegóły!

W skrócie: jazda po zatrzymaniu prawa jazdy może zostać zakwalifikowana jako wykroczenie lub przestępstwo - zależnie od przyczyny zatrzymania uprawnień. Kierowcy grozi m.in. grzywna, kara ograniczenia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów, a w niektórych przypadkach nawet kara pozbawienia wolności do 2 lat.

Ten artykuł wyjaśnia:  

Czy można jeździć po zatrzymaniu prawa jazdy?
Nie. Do czasu odzyskania uprawnień kierowca nie może legalnie prowadzić pojazdu.

Jaka kara grozi za jazdę po cofnięciu uprawnień?
Grozi grzywna, ograniczenie wolności albo kara pozbawienia wolności do 2 lat.

Czy jazda mimo zakazu sądowego to przestępstwo?
Tak. Za złamanie sądowego zakazu prowadzenia pojazdów grozi nawet do 5 lat więzienia.

Czy policja sprawdzi zatrzymanie prawa jazdy bez dokumentu?
Tak. Funkcjonariusze weryfikują uprawnienia elektronicznie w systemie CEPiK.

Czy ubezpieczyciel może żądać zwrotu odszkodowania?
Tak. W przypadku jazdy bez uprawnień możliwy jest regres ubezpieczeniowy wobec sprawcy.

Dowiedz się więcej i przeczytaj całą treść.  

Co oznacza zatrzymanie prawa jazdy?

Zatrzymanie prawa jazdy oznacza czasowe odebranie kierowcy możliwości legalnego prowadzenia pojazdów. Może do niego dojść m.in. za: przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h w terenie zabudowanym, jazdę pod wpływem alkoholu, przekroczenie limitu punktów karnych, stworzenie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Podstawę zatrzymania prawa jazdy określają przede wszystkim przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami.

Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, policjant może zatrzymać prawo jazdy m.in. w przypadku:  

• uzasadnionego podejrzenia, że kierowca znajduje się pod wpływem alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu,  
• przekroczenia dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym lub na drodze jednojezdniowej dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym,  
• przewożenia zbyt dużej liczby pasażerów,  
• podejrzenia podrobienia lub przerobienia dokumentu,  
• przekroczenia liczby 24 punktów karnych (lub 20 punktów w przypadku młodych kierowców).

Z kolei przepisy ustawy o kierujących pojazdami regulują m.in. cofanie uprawnień, kontrolę punktów karnych oraz obowiązki kierowców związane z odzyskaniem prawa jazdy po jego zatrzymaniu lub cofnięciu.

Czy można jeździć po zatrzymaniu prawa jazdy?

Jeśli uprawnienia zostały zatrzymane decyzją administracyjną lub przez sąd, kierowca nie może prowadzić pojazdu do czasu ich odzyskania.

Wielu kierowców błędnie zakłada, że brak fizycznego dokumentu nie oznacza utraty uprawnień. Tymczasem policja weryfikuje status kierowcy elektronicznie w systemie CEPiK, dlatego jazda mimo zatrzymania prawa jazdy jest łatwa do wykrycia podczas kontroli.

Co grozi za jazdę po zatrzymaniu prawa jazdy?

Konsekwencje zależą od tego, na jakiej podstawie zatrzymano uprawnienia.

Jeśli kierowca prowadzi pojazd mimo decyzji o cofnięciu uprawnień, zastosowanie ma art. 180a Kodeksu karnego. Zgodnie z przepisami:

Kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu, prowadzi pojazd mechaniczny, nie stosując się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Oznacza to, że kierowcy grozi grzywna, kara ograniczenia wolności, nawet do 2 lat więzienia.

Sprawa trafia wówczas do sądu, ponieważ jest to przestępstwo, a nie zwykłe wykroczenie.

Jazda mimo sądowego zakazu prowadzenia pojazdów

Jeszcze poważniejsze konsekwencje grożą kierowcom, którzy prowadzą pojazd mimo orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów.

Zgodnie z art. 244 Kodeksu karnego, niestosowanie się do sądowego zakazu jest przestępstwem zagrożonym karą od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.

W praktyce sądy bardzo surowo podchodzą do takich przypadków, szczególnie jeśli kierowca wcześniej dopuścił się poważnych naruszeń przepisów drogowych.

Czy policja może od razu zatrzymać kierowcę?

Tak. Jeśli podczas kontroli drogowej okaże się, że kierowca prowadzi pojazd mimo zatrzymanych uprawnień lub zakazu prowadzenia pojazdów, policja może:

• uniemożliwić dalszą jazdę,
• odholować pojazd,
• skierować sprawę do sądu lub prokuratury.

W wielu przypadkach kończy się to również dodatkowymi kosztami związanymi z lawetą i parkingiem depozytowym.

Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania?

Jazda po zatrzymaniu prawa jazdy może mieć bardzo poważne skutki finansowe po kolizji lub wypadku. Ubezpieczyciel może wystąpić wobec sprawcy z tzw. regresem ubezpieczeniowym, czyli żądać zwrotu wypłaconego odszkodowania. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy kierowca nie miał prawa prowadzić pojazdu w momencie zdarzenia. Może chodzić o kwoty sięgające dziesiątek lub setek tysięcy złotych.

Jak odzyskać prawo jazdy po zatrzymaniu?

Sposób odzyskania prawa jazdy zależy od przyczyny zatrzymania uprawnień.

W niektórych przypadkach wystarczy odczekać okres zatrzymania, uiścić opłaty administracyjne, odebrać dokument w urzędzie.  

Przy poważniejszych naruszeniach konieczne może być ponowne zdanie egzaminu, wykonanie badań lekarskich lub psychologicznych, udział w kursach reedukacyjnych.

Dlaczego przepisy są tak surowe?

Kierowca, któremu zatrzymano prawo jazdy, zwykle wcześniej dopuścił się poważnego naruszenia przepisów drogowych lub stworzył zagrożenie bezpieczeństwa.

Dlatego dalsze prowadzenie pojazdu mimo zakazu jest traktowane przez przepisy jako świadome lekceważenie prawa i bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego.