Silnik wolnossący - co to jest i czym różni się od turbodoładowanego?

Choć silniki turbodoładowane dominują w nowych samochodach, jednostki wolnossące nadal mają wielu zwolenników. Sprawdźcie, czym się różnią.

W skrócie: silnik wolnossący zasysa powietrze do cylindrów wyłącznie dzięki różnicy ciśnień powstającej podczas pracy tłoków. W przeciwieństwie do silnika turbodoładowanego nie wykorzystuje turbosprężarki do zwiększania ilości powietrza trafiającego do komory spalania. Dzięki prostszej konstrukcji jest zwykle mniej awaryjny, ale osiąga niższą moc i moment obrotowy przy tej samej pojemności.

Ten artykuł wyjaśnia:

Co oznacza silnik wolnossący?
To silnik spalinowy, który pobiera powietrze do cylindrów bez wykorzystania turbosprężarki lub kompresora.

Czy silnik wolnossący jest bardziej trwały?
Można tak powiedzieć, ponieważ ma prostszą konstrukcję i mniej elementów narażonych na awarie. Trzeba mieć jednak na uwadze, że o trwałości decyduje również sposób eksploatacji i regularny serwis.

Czym różni się silnik wolnossący od turbodoładowanego?
Silnik turbodoładowany wykorzystuje turbosprężarkę do wtłaczania większej ilości powietrza do cylindrów, dzięki czemu osiąga wyższą moc i moment obrotowy przy tej samej pojemności.

Czy silnik wolnossący zużywa więcej paliwa?
To zależy od stylu jazdy. Podczas spokojnej eksploatacji różnice mogą być niewielkie, natomiast przy dynamicznym przyspieszaniu silnik wolnossący często wymaga wyższych obrotów, co może zwiększać zużycie paliwa.

Kto powinien wybrać silnik wolnossący?
To dobre rozwiązanie dla kierowców ceniących prostotę konstrukcji, przewidywalną charakterystykę pracy oraz potencjalnie niższe koszty eksploatacji.

Dowiedz się więcej i przeczytaj całą treść.

Co to jest silnik wolnossący?

Silnik wolnossący to jednostka napędowa, która nie wykorzystuje turbosprężarki ani kompresora do zwiększania ilości powietrza trafiającego do cylindrów. Powietrze jest zasysane wyłącznie dzięki pracy tłoków - podczas suwu ssania w cylindrze powstaje podciśnienie, które pobiera je przez układ dolotowy. Następnie miesza się ono z paliwem, a powstała mieszanka zostaje sprężona i spalona. To oznacza, że osiągi silnika zależą przede wszystkim od jego pojemności oraz prędkości obrotowej, a nie od dodatkowego doładowania.

Jak działa silnik wolnossący?

Zasada działania jest stosunkowo prosta. Silnik pobiera dokładnie tyle powietrza, ile jest w stanie zassać podczas pracy tłoków. Oznacza to, że ilość powietrza trafiającego do cylindrów zależy przede wszystkim od pojemności skokowej oraz prędkości obrotowej silnika.

W praktyce maksymalną moc uzyskuje się zwykle przy wyższych obrotach niż w silnikach turbodoładowanych.

Czym różni się silnik wolnossący od turbodoładowanego?

Choć oba typy jednostek napędowych działają na tej samej zasadzie spalania mieszanki paliwowo-powietrznej, różnią się sposobem dostarczania powietrza do cylindrów oraz charakterystyką pracy.

Silnik wolnossący:

• pobiera powietrze w sposób naturalny, bez turbosprężarki,  
• ma prostszą konstrukcję i mniej elementów mogących ulec awarii,  
• rozwija moc stopniowo i przewidywalnie,  
• najwyższy moment obrotowy osiąga zazwyczaj przy wyższych obrotach,  
• często wiąże się z niższymi kosztami serwisowania.  

Silnik turbodoładowany:

• wykorzystuje turbosprężarkę do wtłaczania większej ilości powietrza do cylindrów,  
• oferuje wyższy moment obrotowy już przy niskich obrotach,  
• zapewnia lepszą dynamikę i elastyczność jazdy,  
• pozwala uzyskać większą moc z silnika o mniejszej pojemności,  
• jest bardziej skomplikowany konstrukcyjnie, co może oznaczać wyższe koszty napraw.  

Na co dzień oznacza to, że silnik wolnossący lepiej sprawdzi się u kierowców preferujących spokojną i przewidywalną jazdę, natomiast turbodoładowany będzie lepszym wyborem dla osób oczekujących wyższych osiągów i lepszej elastyczności podczas przyspieszania.

Jakie są zalety silnika wolnossącego?

Największą zaletą jest prostota konstrukcji. Brak turbosprężarki oznacza mniej elementów eksploatacyjnych, które mogą ulec awarii. Dzięki temu wielu kierowców uważa silniki wolnossące za bardziej trwałe i mniej kosztowne w utrzymaniu.

Do ich zalet należą również:

• przewidywalna charakterystyka pracy,
• płynne rozwijanie mocy,
• niższe ryzyko kosztownych napraw,
• prostsza obsługa serwisowa,
• większa odporność na intensywną eksploatację.
• Jakie są wady silnika wolnossącego?

Największym ograniczeniem jest mniejsza moc uzyskiwana z tej samej pojemności silnika. Aby samochód dynamicznie przyspieszał, kierowca często musi utrzymywać wyższe obroty, co może wiązać się z większym zużyciem paliwa podczas dynamicznej jazdy.

Do wad można zaliczyć również niższy moment obrotowy, słabszą elastyczność przy niskich obrotach i konieczność częstszej redukcji biegów podczas wyprzedzania.

Czy silnik wolnossący jest bardziej trwały?

Nie można jednoznacznie stwierdzić, że każdy silnik wolnossący będzie trwalszy od turbodoładowanego.

Jednak prostsza konstrukcja oznacza mniejszą liczbę podzespołów narażonych na zużycie. Brak turbosprężarki eliminuje ryzyko jej awarii, a sama jednostka często jest mniej obciążona niż silnik o niewielkiej pojemności wyposażony w doładowanie.

O trwałości decydują jednak przede wszystkim jakość konstrukcji, regularna wymiana oleju oraz sposób eksploatacji.

Który silnik jest lepszy?

Nie ma jednej odpowiedzi. Silnik wolnossący będzie dobrym wyborem dla kierowców, którzy cenią prostotę konstrukcji, planują długo użytkować samochód, jeżdżą spokojnie i głównie po mieście i chcą ograniczyć ryzyko kosztownych napraw.

Z kolei silnik turbodoładowany lepiej sprawdzi się u osób oczekujących lepszych osiągów, wysokiego momentu obrotowego, większej elastyczności podczas wyprzedzania oraz dobrej dynamiki nawet przy niewielkiej pojemności silnika.

Czy silniki wolnossące znikną z rynku?

Coraz bardziej rygorystyczne normy emisji spalin sprawiają, że producenci częściej stosują downsizing i turbodoładowanie. Mimo to silniki wolnossące nadal są obecne w ofercie wielu producentów, zwłaszcza w samochodach miejskich, modelach hybrydowych oraz autach przeznaczonych na rynki pozaeuropejskie.

W najbliższych latach prawdopodobnie ich udział będzie stopniowo malał, ale trudno spodziewać się całkowitego zniknięcia tego typu jednostek napędowych.